Sri Kodandaramaalayam Ontimitta

Sri Kodandaramaalayam 

Ontimitta, Cuddapah

శ్రీకోదండరామాలయం- ఒంటిమిట్ట

శ్రీరామచంద్రుడు సీతా, లక్ష్మణ సమేతంగా వెలసిన క్షేత్రమే కడప జిల్లాలోని ఒంటిమిట్ట శ్రీకోదండరామాలయం.త్రేతాయుగంలో సాక్షాత్తు ఆ పురుషోత్తముడే ఇక్కడ నడిచినట్టు పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి. కలియుగంలో స్వామివారు శ్రీకోదండరామస్వామిగా తన భక్తులకు అభయమిస్తున్నారు. శ్రీరామునికి అనుంగు భక్తుడైన ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం ఇక్కడ లేకపోవడం విశేషం. దీన్ని బట్టి చూస్తే ఆంజనేయుని రాకకు ముందే ఈ క్షేత్రంలో స్వామివారు విహరించినట్టు తెలుస్తోంది.

జాంబవత స్థాపితం
వానరులలో బ్రహ్మజ్ఞాని జాంబవంతుడు. ఆయన ఎన్నో యుగాలను చూశారు. అనుభవశీలి, మేధావి, శ్రీరామచంద్రుని దర్శనం చేసుకున్న అనంతరం సీతారామ, లక్షణ విగ్రహాలను ప్రతిష్టించారు. కొద్దికాలానికి సంజీవరాయ మందిరంలో ఆంజనేయవిగ్రహాన్ని నెలకొల్పారు. కలియుగంలో ఈ ఆలయాన్ని 16వ శతాబ్దంలో ఒంటెడు, మిట్టడు అనే సోదరులు ఈ దేవాలయాన్ని నిర్మించినట్టు తెలుస్తోంది. వారిపేరుతోనే ఒంటిమిట్టగా ఈ గ్రామం ఖ్యాతిచెందింది. వీరి విగ్రహాలను కూడా ఆలయప్రాంగణంలో చూడవచ్చు.

అద్భుతమైన ఆలయనిర్మాణం
ఆలయ నిర్మాణం విజయనగరవాస్తుశైలిలో అద్భుతంగా నిర్మితమైవుంటుంది. మూడు గోపురాలు సుందరంగా వుంటాయి. ఆలయం లోపల స్తంభాలు, గోడలపై సజీవమైన చిత్రకళను వీక్షించవచ్చు. విఘ్నేశ్వరుడు నాట్యభంగిమలో వుండి భక్తులకు ఆశీర్వచనం ఇస్తుంటాడు. 17వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో పర్యటించిన ఫ్రెంచ్‌ యాత్రీకుడు టావెర్నియర్‌ ఆలయ గోపురం దేశంలోని పొడవైన గోపురాల్లో ఒకటని పేర్కొన్నారు. ఆలయాన్ని అన్నమయ్య సందర్శించి అనేక సంకీర్తనలు రచించారు. ఆంధ్ర మహాభాగవతాన్ని రచించిన పోతనామాత్యులు ఆ గ్రంథాన్ని ఇక్కడే స్వామివారికి అంకితమిచ్చారు. అష్టదిగ్గజ కవుల్లో ఒకరైన రామభద్రకవి ఈ ప్రాంతానికి చెందినవాడేనని తెలుస్తోంది. ఆంధ్రవాల్మీకిగా ఖ్యాతిచెందిన వావిలికొలను సుబ్బారావు ఒంటిమిట్ట నివాసి కావడం విశేషం.

పున్నమి వెలుగుల్లో పురుషోత్తముని కల్యాణం
చంద్రుని వెలుగుల్లో స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలను ఇక్కడ నిర్వహించడం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత. దీని వెనుక ఒక పురాణగాథవుంది. క్షీరసాగర మథనం తరువాత మహాలక్ష్మీదేవి అమ్మవారిని నారాయణుడు తన సతీమణిగా స్వీకరించాడు. పగలు జరిగే స్వామివారి వివాహాన్ని తాను చూడలేకపోతున్నానని ఆమె సోదరుడు చంద్రుడు స్వామివారికి విన్నవించగా ఒంటిమిట్టలో వెన్నెల వెలుగుల్లో తన కల్యాణాన్ని వీక్షించవచ్చని వరమిచ్చాడు. దాని ప్రకారమే రాత్రిళ్లు ఇక్కడ స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలను నిర్వహిస్తారు.

రాష్ట్ర ఉత్సవంగా బ్రహ్మోత్సవాలు
రాష్ట్ర విభజన అనంతరం కడప జిల్లాలోని ఒంటిమిట్ట శ్రీకోదండరామస్వామి ఆలయంలో శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలను అధికారికంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ఆలయ నిర్వహణ బాధ్యతలను కూడా తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారికి అప్పగించారు.

ఎలా చేరుకోవచ్చు
* కడప-తిరుపతి రహదారిపై వుంది. కడపనుంచి 26 కి.మీ.దూరం ప్రయాణిస్తే ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు.
* రైలులో రాజంపేట రైల్వేస్టేషన్‌లో దిగి బస్సులో దిగి చేరుకునే సౌలభ్యముంది.
* కడప రైల్వేస్టేషన్‌లో కూడా రైలు దిగి బస్సు లేదా ఇతర వాహనాల్లో చేరుకునే సౌలభ్యముంది.
* తిరుపతి విమానాశ్రయం 100 కి.మీ.దూరంలోవుంది.

Source: Eenadu
http://www.eenadu.net/special-pages/aalayaalu/aalayaalu-inner.aspx?featurefullstory=1761

Watch Sati Savitri Telugu Full Movie

Watch Sati Savitri Telugu Full Movie

Jaladheeshwaraa Temple Ghantasala Village

Jaladheeshwaraa Temple

Ghantasala Village

Amarnath Yatra

Amarnath Yatra

Source: Sakhi paper

Gandhari Khilla Timmapur, Mandamarri,

Gandhari Khilla

Bokkalagutta

Timmapur, Mandamarri, Manchiryal

Peddagattu Peddajathara

Peddagattu Peddajathara

Durajpalli, Suryapet district

పెద్దగట్టు పెద్దజాతర!

తెలంగాణలో ప్రఖ్యాతి చెందిన జాతరల్లో ఒకటైన పెద్దగట్టు జాతరకు దురాజ్‌పల్లి ముస్తాబైంది. గజ్జెల లాగులూ, భేరీ చప్పుళ్లతో శివసత్తులు ఇక్కడ సందడి చేయనున్నారు. లింగమంతుల స్వామికి బోనం సమర్పించుకునేందుకు దాదాపు ముప్పైలక్షల పైచిలుకు జనం ఈ వేడుక్కి హాజరుకానున్నారు.

బోళాశంకరుడైన శివుడు భక్తులకు అచ్చంగా కొంగుబంగారమే. అందుకే శివయ్య దర్శనం చేసుకోవాలని భక్తులు తహతహలాడుతుంటారు. మరి ఆయనకు జాతర చేస్తుంటే ఇంకెంత వైభవంగా జరగాలనుకుంటారు. కాబట్టే సూర్యాపేట జిల్లా దురాజ్‌పల్లిలోని పెద్దగట్టులో వెలసి ఉన్న లింగమంతుల స్వామి జాతరంటే జనజాతరే అనిపిస్తుంది. లింగమంతుల స్వామి, పేరుకు యాదవుల ఆరాధ్యదైవమైనా అన్ని వర్గాల వారూ వస్తారిక్కడికి. ప్రతి రెండేళ్లకోసారి జాతర (ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 12 నుంచి) జరిగే ఈ స్వామికి పురాతన చరిత్రే ఉంది.

రాజుల కాలంలో...
కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం చోళచాళుక్యులూ (యాదవ రాజులు), కాకతీయులూ చివ్వెంల మండలం వల్లభాపురం పరిధిలోని ఉండ్రుగొండ గుట్టలను కేంద్రంగా చేసుకుని పరిపాలించారు. వీరు ఉండ్రుగొండ గుట్టలలో శివుడు, లక్ష్మీనరసింహస్వామి, లింగమంతులస్వామి, చౌడమ్మ (స్వామి చెల్లెలు) దేవాలయాలతో పాటు మరికొన్ని గుళ్లనూ నిర్మించారట. అప్పట్లోనే ఈ గుట్టల్లో లింగమంతులస్వామి, చౌడమ్మ దేవతల జాతర అంగరంగ వైభవంగా జరిగేదట. ఎత్తయిన కొండలలో కొలువై ఉన్న లింగమంతులస్వామికి మొక్కు చెల్లించుకునేందుకు ఓ నిండుచూలాలు బోనం, పూజా సామగ్రితో కలగలిపిన మందగంపను ఎత్తుకొని గుట్ట పైకి ఎక్కుతుండగా కాలు జారి కింద పడి చనిపోయిందట. దీంతో లింగమంతులస్వామి భక్తులకు దగ్గర్లో ఉండేందుకు అక్కడికి సమీపంలోనే ఉన్న పాలసేర్లయ్యగట్టు (ప్రస్తుత పెద్దగట్టు) మీద వెలుస్తానంటూ భక్తులకు పూనకంలో చెప్పాడట. కాకతీయులతో యుద్ధం తర్వాత ఇక్కడికి వచ్చిన వైష్ణవ రాజులు గుట్టపైన ఉన్న విగ్రహాలను సమీపంలోని బావిలో పడేసినట్లు చెబుతారు.

ఇక్కడికొచ్చాడు...
చివ్వెంల మండలం గుంపుల, సూర్యాపేట దగ్గరి కేసారాలకు చెందిన పశువుల కాపరులు ఒకరోజు పశువులను మేపుతూ ఒక చెట్టు కింద విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నారట. లింగమంతుల స్వామి వాళ్ల కలలోకి వచ్చి తాను గుట్టకు సమీపంలో ఉన్న బావిలో ఉన్నాననీ, తనను పాలసేర్లయ్య గట్టు మీద ప్రతిష్ఠింపజేయాలనీ చెప్పాడట. పశువుల కాపరులు స్వామి చెప్పినట్టుగా విగ్రహాలు తెచ్చేందుకు బావిని తవ్వడం ప్రారంభించారట. అలా తవ్వేప్పుడు లింగమంతుల స్వామి విగ్రహానికి గునపం తగిలి పైభాగం కాస్త దెబ్బతిందట. అది ఇప్పటికీ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. లింగమంతులస్వామితో పాటు చౌడమ్మ, మాణిక్యమ్మ, ఆకుమంచమ్మ, యలమంచమ్మ, గంగమ్మ దేవతా మూర్తులూ అక్కడే దొరికాయట. తర్వాత ఆ విగ్రహాలను సంబరంగా గట్టుమీదకి చేర్చారు. అప్పటి నుంచి ఆచారబద్ధంగా ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకోసారి ఐదు రోజులపాటు పెద్దగట్టు (గొల్లగట్టు) జాతరను జరుపుతున్నారు.

పెద్ద జాతర
జాతరకు వచ్చిన భక్తులు స్వామికి బోనం సమర్పించి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు. జాతరకు పదిహేను రోజుల ముందే దిష్టి కార్యక్రమం నిర్వహించడంతో ఇక్కడి తంతు మొదలవుతుంది. మాఘమాసంలోని మొదటి ఆదివారం నాడు కేసారం గ్రామం నుంచి యాదవులైన మెంతబోయిన వంశం వారూ, గుంపుల గ్రామం నుంచి మున్న, గొర్ల వంశాల వాళ్లూ దేవరపెట్టెను వేడుకగా గట్టుకు చేర్చుతారు. చిన్నచిన్న దేవతా ప్రతిమలుండే ఈ పెట్టె కేసారంలో ఉంటుంది. ఈ విగ్రహాల్లో అందనపు చౌడమ్మను ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు. అనంతరం హక్కుదార్లు (మెంతబోయిన, గొర్ల వంశస్థులు), పూజారులు (మున్న వంశంవాళ్లు) తీసుకొచ్చిన బియ్యం ఉడికించి రెండు బోనాలను తయారు చేస్తారు. పసుపూ, కుంకుమా నిమ్మకాయలతో చంద్రపట్నం (ప్రత్యేక ముగ్గు) వేసి దిష్టి కుంభాలను రెండు రాశులుగా పోస్తారు. ఈ సందర్భంగా బైకానులు వచ్చి యాదవరాజుల కథలు చెబుతూ పూజలు నిర్వహిస్తారు. మరుసటిరోజు దేవతా ప్రసాదంగా భక్తులకు భోజనాలు ఏర్పాటు చేస్తారు. తర్వాత అదే రోజు సాయంత్రం అందనపు చౌడమ్మను తిరిగి వూరేగిస్తూ కేసారం గ్రామానికి చేరుస్తారు.

వైభవంగా...
దిష్టిపూజ అనంతరం 15 రోజులకు వచ్చే మాఘపౌర్ణమి తర్వాతి ఆదివారం నాటి రాత్రి మళ్లీ కేసారం నుంచి దేవరపెట్టెను గట్టుపైకి చేర్చడంతో జాతర ఆరంభమవుతుంది. మంగళవారం రోజు చంద్రపట్నం కార్యక్రమం నిర్వహించి స్వామి కల్యాణం చేస్తారు. తరువాతిరోజు బోనం కుండల్లో పాలు పొంగించి స్వామికి పూజలు నిర్వహిస్తారు. చౌడమ్మ తల్లికీ సంప్రదాయ మొక్కును చెల్లిస్తారు. అనంతరం దేవర పెట్టెను వూరేగింపుతో కేసారం గ్రామానికి తరలిస్తారు.

ఇలా వెళ్లాలి...
ఇక్కడికి తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్‌, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్‌ తదితర రాష్ట్రాల నుంచి భక్తులు వస్తుంటారు. సూర్యాపేట జిల్లా కేంద్రం నుంచి హైదరాబాద్‌-విజయవాడ జాతీయ రహదారి-65 మీద విజయవాడ వైపు ఏడు కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తే పెద్దగట్టు వస్తుంది. దురాజ్‌పల్లి మీదుగా కోదాడ, హుజూర్‌నగర్‌, మిర్యాలగూడ, విజయవాడలకు వెళ్లే బస్సుల్లోనూ చేరుకోవచ్చు. జాతర రోజుల్లో సూర్యాపేట నుంచి ప్రత్యేకంగా బస్సులను నడిపిస్తారు.

- ములుగూరి వెంకయ్య,